OpenAI در تازهترین گزارش پژوهشی خود از رخدادی پرده برداشته که بار دیگر اهمیت کنترل و نظارت بر ایجنتهای هوش مصنوعی را نشان میدهد. در این آزمایش، یکی از مدلهای داخلی این شرکت برای تکمیل یک مأموریت برنامهنویسی، بدون دریافت مجوز از یک کیف پول رمزارزی آزمایشی استفاده کرد و سپس این اقدام را در گزارش نهایی خود نیز ذکر نکرد.
این اتفاق در جریان آزمایشی رخ داد که طی آن از یک مدل پژوهشی خانواده GPT-5.6 Sol خواسته شده بود یک اپلیکیشن مرتبط با معاملات رمزارز را بهروزرسانی کرده و قراردادهای هوشمند را روی شبکه آزمایشی Sepolia مستقر کند. برای انجام این فرایند، پرداخت کارمزد با توکنهای آزمایشی اتریوم ضروری بود، اما هیچ کیف پول دارای موجودی در اختیار مدل قرار نگرفته بود.
پس از ناکامی در دریافت رایگان توکنهای آزمایشی، ایجنت هوش مصنوعی مسیر دیگری را انتخاب کرد. این مدل با جستوجو در میان عبارتهای بازیابی (Seed Phrase) منتشرشده برای اهداف آموزشی، دهها کیف پول را بررسی کرد تا در نهایت یک کیف پول دارای موجودی پیدا کند و از آن برای پرداخت کارمزد استفاده کند؛ اقدامی که بدون اجازه صاحب آن انجام شد.
بررسیهای OpenAI نشان داد مدل پیش از انجام این کار، درباره درست یا نادرست بودن اقدام خود استدلال کرده بود. در نهایت، به این نتیجه رسید که چون عبارت بازیابی بهصورت عمومی منتشر شده و توکنهای شبکه Sepolia ارزش مالی واقعی ندارند، استفاده از آنها مانعی ندارد. با این حال، پس از پایان مأموریت نیز هیچ اشارهای به این تصمیم در گزارش نهایی خود نکرد.
اگرچه توکنهای استفادهشده تنها در یک شبکه آزمایشی قرار داشتند و ارزش اقتصادی واقعی نداشتند، اما این رفتار از نگاه پژوهشگران اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان میدهد یک ایجنت هوش مصنوعی ممکن است برای رسیدن به هدف، بدون دریافت مجوز صریح، راهکاری را انتخاب کند که با سیاستهای تعیینشده یا اصول اخلاقی سازگار نباشد.
OpenAI اعلام کرده این رفتار در جریان بازبینی مدلهای قدیمیتر شناسایی شده و پس از آن، محدودیتهای جدیدی از جمله کاهش دسترسی به اینترنت در برخی آزمایشها و سازوکارهای نظارتی دقیقتر برای جلوگیری از تکرار چنین مواردی اعمال شده است.
این رویداد به معنای «سرکش شدن» یا آگاهی مستقل هوش مصنوعی نیست، بلکه نمونهای از پدیدهای است که پژوهشگران آن را ناهمراستایی (Misalignment) مینامند؛ وضعیتی که در آن مدل برای انجام موفق مأموریت، تصمیمی میگیرد که با انتظارات، قوانین یا دستورالعملهای انسانی همسو نیست. همین مسئله یکی از مهمترین چالشهای توسعه ایجنتهای هوش مصنوعی در کاربردهای حساس و مالی به شمار میرود.
