نگرانی درباره دسترسی دولت‌های خارجی به دوربین، میکروفون و سیستم موقعیت‌یابی خودروهای مدرن
با افزایش استفاده از خودروهای مجهز به فناوری‌های دیجیتال، سازمان اطلاعات و امنیت عمومی هلند (AIVD) هشدار داده است که امکانات هوشمند خودروهای جدید مانند میکروفون، دوربین، سیستم GPS و اتصال اینترنتی ممکن است توسط دولت‌های متخاصم برای جمع‌آوری اطلاعات و جاسوسی از کاربران مورد سوءاستفاده قرار گیرد.
این نهاد اطلاعاتی از شهروندان خواسته است نسبت به «خطرات جاسوسی در خودروهای مدرن» آگاهی بیشتری داشته باشند؛ خودروهایی که به دلیل اتصال دائمی به اینترنت و سیستم‌های هوشمند، حجم زیادی از داده‌های مربوط به سرنشینان، محیط اطراف و نحوه استفاده از خودرو را ثبت می‌کنند.
اگرچه AIVD در این هشدار نام کشور خاصی را مطرح نکرده است، اما انتشار این گزارش همزمان با افزایش نگرانی‌ها درباره رشد واردات خودروهای چینی در بازار بریتانیا صورت گرفته است.
خودروهای جدید؛ رایانه‌هایی روی چهار چرخ
سازمان اطلاعات هلند در گزارشی که روز چهارشنبه منتشر شد اعلام کرد خودروها روزبه‌روز «هوشمندتر» می‌شوند و سیستم‌های دیجیتال داخلی آنها اطلاعات گسترده‌ای را جمع‌آوری کرده و به اینترنت متصل هستند.
در این گزارش آمده است:
«این فناوری‌ها از یک طرف امکانات کاربردی و راحتی بیشتری برای کاربران فراهم می‌کنند، اما از سوی دیگر حجم زیادی از داده‌ها درباره سرنشینان، خود خودرو، اشیای اطراف و افراد نزدیک به خودرو جمع‌آوری می‌شود. بازیگران مختلف، از جمله عوامل دولتی، ممکن است بتوانند به این اطلاعات دسترسی پیدا کنند.»
امکان فعال‌سازی مخفیانه دوربین و میکروفون خودرو
AIVD اعلام کرده است که در برخی خودروها از نظر فنی امکان فعال‌سازی از راه دور میکروفون و دوربین وجود دارد. این موضوع می‌تواند به افراد مخرب اجازه دهد مکالمات داخل خودرو را شنود کرده یا از محیط داخل و اطراف خودرو فیلم و صدا ضبط کنند.
این سازمان به رانندگان توصیه کرده است:
- از انجام مکالمات محرمانه داخل خودرو خودداری کنند.
- هنگام رفت‌وآمد به مکان‌های حساس، از خودروهایی با دوربین خارجی استفاده نکنند.
- درباره اتصال تلفن همراه و سایر تجهیزات الکترونیکی به خودرو احتیاط بیشتری داشته باشند.
اتصال گوشی به خودرو؛ یک مسیر احتمالی برای سرقت داده‌ها
بر اساس هشدار سازمان اطلاعات هلند، اتصال گوشی‌های هوشمند و دستگاه‌های دیگر از طریق بلوتوث، وای‌فای یا سیستم شارژ خودرو می‌تواند راهی برای دسترسی غیرمجاز به اطلاعات دستگاه‌ها ایجاد کند.
همچنین سیستم‌هایی مانند:
- مسیریاب GPS
- ماژول‌های ارتباطی خودرو (Telematics)
- ایستگاه‌های شارژ خودروهای برقی
می‌توانند اطلاعات مربوط به خودرو، مسیرهای رفت‌وآمد و موقعیت مکانی راننده را جمع‌آوری و منتقل کنند.
افزایش نگرانی‌ها درباره خودروهای چینی در بریتانیا
این هشدار در شرایطی منتشر شده که خودروهای تولیدشده توسط شرکت‌های چینی سهم قابل توجهی از بازار بریتانیا پیدا کرده‌اند.
بر اساس آمار انجمن تولیدکنندگان و فروشندگان خودرو بریتانیا، برندهای تحت مالکیت چین در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۵ درصد از خودروهای جدید ثبت‌شده در این کشور را تشکیل داده‌اند؛ رقمی نزدیک به ۱۷۵ هزار دستگاه تنها در نیمه نخست سال.
برندهایی مانند:
- MG
- BYD
- Jaecoo
از جمله شرکت‌هایی هستند که به دلیل قیمت رقابتی و فناوری‌های پیشرفته داخل کابین، رشد چشمگیری داشته‌اند.
خودروی Jaecoo 7 نیز در ماه مارس به یکی از پرفروش‌ترین خودروهای بازار بریتانیا تبدیل شد.
نگرانی نهادهای امنیتی درباره ارتباط خودروها با دولت چین
برخی نمایندگان پارلمان بریتانیا پیش‌تر نگرانی‌هایی درباره قانون اطلاعات ملی چین مطرح کرده بودند. طبق این قانون، شرکت‌های چینی ممکن است در صورت درخواست دولت، موظف به همکاری با سازمان‌های اطلاعاتی این کشور شوند.
وزارت دفاع بریتانیا اعلام کرده است که همراه با دیگر نهادهای دولتی، در حال بررسی و کاهش خطرات احتمالی امنیت ملی ناشی از خودروهای مدرن است.
گزارش‌هایی نیز منتشر شده که نشان می‌دهد وزارت دفاع بریتانیا استفاده از خودروهای دارای قطعات چینی را در برخی مراکز نظامی حساس، از جمله پایگاه هوایی RAF Wyton و مقر نیروهای ویژه دریایی این کشور محدود کرده است.
هشدارهای امنیتی گسترده‌تر درباره فناوری چین
این نگرانی‌ها تنها به خودروها محدود نمی‌شود. پیش از این، سازمان امنیت داخلی بریتانیا (MI5) نیز درباره همکاری برخی دانشگاه‌های این کشور با یک موسسه تحقیقاتی مرتبط با چین هشدار داده بود.
MI5 مدعی شده بود که این مرکز می‌تواند به عنوان پوششی برای دسترسی به تحقیقات پیشرفته و فناوری‌های حساس مورد استفاده قرار گیرد.
در مقابل، سفارت چین در لندن این اتهامات را رد کرده و آنها را «ساختگی و بی‌اساس» توصیف کرده است.
جمع‌بندی
خودروهای هوشمند با ارائه امکاناتی مانند رانندگی متصل، سیستم‌های سرگرمی پیشرفته و خدمات آنلاین، تجربه رانندگی را تغییر داده‌اند؛ اما همین اتصال گسترده باعث شده کارشناسان امنیت سایبری درباره خطر سوءاستفاده از داده‌های شخصی هشدار دهند.
با افزایش خودروهای متصل به اینترنت، حفاظت از اطلاعات کاربران و امنیت سایبری خودروها به یکی از چالش‌های مهم صنعت خودرو در جهان تبدیل شده است.