چه عواملی روند پیری را کند میکنند و چه چیزهایی تأثیر چندانی ندارند؟
مطالعهای جدید که در مجله Nature Medicine منتشر شده، نشان میدهد برخی تغییرات در سبک زندگی و برخی داروها ممکن است روند پیری بیولوژیکی را آهستهتر کنند؛ اما شواهدی مبنی بر اثربخشی بسیاری از مکملهای ضدپیری وجود ندارد.
مهمترین یافتههای پژوهش
محققان با بررسی دادههای ۵۱ مطالعه و بیش از ۱۱۰ نشانگر اپیژنتیکی DNA، تأثیر رژیم غذایی، ورزش، داروها و مکملها را بر سرعت پیری بیولوژیکی ارزیابی کردند.
چه عواملی ممکن است روند پیری را کند کنند؟
نتایج نشان داد که موارد زیر بیشترین ارتباط را با کاهش سرعت پیری بیولوژیکی دارند:
- پیروی از رژیم غذایی مدیترانهای یا سایر رژیمهای سالم
- ورزش منظم (ترکیبی از تمرینات هوازی و قدرتی)
- مصرف برخی داروهای تجویزشده مانند:
- متفورمین (داروی دیابت نوع ۲)
- سماگلوتاید (داروی کنترل دیابت و کاهش وزن)
- داروهای ضدالتهاب از گروه Anti-TNF
به گفته پژوهشگران، این داروها در برخی از نشانگرهای زیستی، بیشترین تأثیر را بر کاهش سن بیولوژیکی نشان دادند.
مکملهای ضدپیری چطور؟
برخلاف تبلیغات گسترده، این مطالعه شواهد قانعکنندهای پیدا نکرد که مکملهای بدون نسخه بتوانند روند پیری را بهطور قابلتوجهی کاهش دهند.
البته پژوهشگران تأکید میکنند که مکملها برای افرادی که دچار کمبود مواد مغذی یا بیماری خاص هستند، میتوانند مفید باشند، اما برای افراد سالم، ادعاهای ضدپیری بسیاری از این محصولات هنوز از نظر علمی اثبات نشده است.
آیا این داروها باید برای همه استفاده شوند؟
خیر. محققان هشدار میدهند که نتایج این مطالعه به معنای آن نیست که افراد سالم برای کند کردن پیری باید متفورمین یا سماگلوتاید مصرف کنند.
بخشی از اثر مشاهدهشده ممکن است ناشی از بهبود بیماریهای زمینهای، کاهش التهاب یا کنترل بهتر متابولیسم باشد، نه اینکه این داروها مستقیماً روند پیری را معکوس کرده باشند.
محدودیت پژوهش
این تحقیق بر اساس نشانگرهای اپیژنتیکی (Epigenetic Biomarkers) انجام شده است. این نشانگرها میتوانند تغییرات زیستی مرتبط با پیری را سریعتر از مطالعات چند دهساله نشان دهند، اما هنوز ثابت نشده که بهبود این شاخصها الزاماً به عمر طولانیتر، سلامت بیشتر یا کاهش بیماریها منجر میشود.
بهترین راهکارهای علمی برای سالم پیر شدن
پژوهشگران توصیه میکنند تا زمانی که شواهد قویتری در دسترس نباشد، مؤثرترین اقدامات عبارتاند از:
- ترک سیگار
- انجام منظم ورزشهای هوازی و قدرتی
- رعایت رژیم غذایی سالم، بهویژه رژیم مدیترانهای
- خواب کافی و باکیفیت
- حفظ وزن مناسب
- محدود کردن مصرف الکل
- کنترل فشار خون، کلسترول و دیابت
- انجام معاینات و مراقبتهای پیشگیرانه