استارشیپ در سیزدهمین پرواز آزمایشی ماهوارهها را با موفقیت به مدار رساند، اما فرود بوستر باز هم ناموفق بود
شرکت اسپیسایکس سیزدهمین آزمایش موشک غولپیکر استارشیپ (Starship) را با موفقیت در بخش پرتاب و استقرار ماهوارههای استارلینک به پایان رساند، اما بار دیگر در مرحله بازیابی بوستر سوپر هوی (Super Heavy) با مشکل مواجه شد. در این مأموریت، ۲۰ ماهواره نسل جدید استارلینک با موفقیت در مدار قرار گرفتند، اما بوستر هنگام فرود کنترل خود را از دست داد و پس از برخورد با سطح آب منفجر شد.
پرتاب موفق بزرگترین موشک جهان
موشک ۱۲۴ متری استارشیپ از پایگاه استاربیس در ایالت تگزاس به فضا پرتاب شد. این مأموریت، سیزدهمین آزمایش بزرگترین سامانه پرتاب فضایی جهان به شمار میرود و هدف اصلی آن، ارزیابی عملکرد موشک قابل استفاده مجدد اسپیسایکس و انتقال نخستین سری از ماهوارههای نسل جدید استارلینک به مدار بود.
استقرار موفق ۲۰ ماهواره نسل جدید استارلینک
مرحله بالایی استارشیپ مطابق برنامه، ۲۰ ماهواره جدید استارلینک را در ارتفاع حدود ۲۰۰ کیلومتری زمین رها کرد. این ماهوارهها پس از جدایی از موشک، به شبکه ارتباطی استارلینک متصل شدند و ظرفیت منظومه اینترنت ماهوارهای اسپیسایکس را افزایش دادند.
طبق اعلام این شرکت، اکنون بیش از ۱۰ هزار ماهواره استارلینک در مدار زمین فعال هستند. همچنین این مأموریت فرصت مناسبی برای جمعآوری دادههای فنی درباره عملکرد سپر حرارتی استارشیپ فراهم کرد؛ اطلاعاتی که از طریق حسگرها، دوربینهای نصبشده روی فضاپیما و ماهوارههای جدید ثبت شدهاند.
علت شکست بوستر سوپر هوی در فرود چه بود؟
با وجود موفقیت مرحله اصلی مأموریت، بوستر سوپر هوی نتوانست فرود موفقی را تجربه کند.
پس از جدا شدن از استارشیپ، این بوستر باید با روشن شدن دوباره موتورهای رپتور سرعت خود را کاهش میداد، اما هنگام راهاندازی مجدد موتورها، نقص فنی رخ داد و تعداد کافی از موتورهای موردنیاز فعال نشدند.
در نتیجه، بوستر با سرعتی بیشتر از مقدار برنامهریزیشده وارد مسیر فرود شد، در آبهای خلیج مکزیک سقوط کرد و پس از برخورد با سطح دریا منفجر شد.
این اتفاق دومین شکست متوالی نسخه جدید V3 سوپر هوی در مرحله بازیابی محسوب میشود و نشان میدهد اسپیسایکس هنوز برای دستیابی به فرود کاملاً قابل استفاده مجدد با چالشهای فنی روبهرو است.
تعویض موتورهای رپتور پیش از پرتاب
این مأموریت در حالی انجام شد که چند روز قبل، اسپیسایکس یک پرتاب دیگر را تنها دقایقی پیش از آغاز عملیات متوقف کرده بود.
پس از بررسیهای فنی، مهندسان این شرکت ۶ موتور رپتور را تعویض کردند تا موشک برای مأموریت جدید آماده شود.
به گفته اسپیسایکس، هر ۳۳ موتور بوستر در مرحله صعود عملکرد مناسبی داشتند و مشکل تنها هنگام روشن شدن مجدد موتورهای فرود به وجود آمد.
موفقترین ورود مجدد استارشیپ به جو زمین
در حالی که بوستر با شکست روبهرو شد، مرحله بالایی استارشیپ عملکرد موفقی داشت.
فضاپیما پس از پایان مأموریت وارد جو زمین شد و مطابق برنامه در اقیانوس هند فرود آمد. اسپیسایکس این عملیات را موفقترین ورود مجدد استارشیپ به جو تاکنون توصیف کرده و اعلام کرده است که فضاپیما پس از فرود، تقریباً سالم باقی مانده است.
به گفته ایلان ماسک، دادههای بهدستآمده از این مأموریت نقش مهمی در بهبود طراحی نسخههای آینده استارشیپ خواهد داشت.
اهمیت استارشیپ برای مأموریتهای آینده ناسا
آزمایشهای استارشیپ تنها به توسعه شبکه استارلینک محدود نمیشود. ناسا نیز این پروژه را بهطور ویژه دنبال میکند، زیرا نسخهای از استارشیپ بهعنوان فرودگر مأموریت آرتمیس ۳ برای انتقال فضانوردان به سطح ماه انتخاب شده است.
موفقیت کامل این سامانه میتواند مسیر اجرای مأموریتهای بلندپروازانهتر، از جمله سفرهای سرنشیندار به ماه و در آینده مریخ را هموار کند.
جمعبندی
سیزدهمین آزمایش استارشیپ نشان داد اسپیسایکس در بخش انتقال محموله و عملکرد مرحله بالایی پیشرفت قابل توجهی داشته و توانسته ماهوارههای جدید استارلینک را با موفقیت در مدار مستقر کند. با این حال، شکست دوباره بوستر سوپر هوی در مرحله فرود نشان میدهد توسعه یک سامانه فضایی کاملاً قابل استفاده مجدد همچنان با چالشهای فنی همراه است؛ چالشی که رفع آن برای تحقق برنامههای آینده اسپیسایکس و مأموریتهای فضایی ناسا اهمیت زیادی خواهد داشت.