اندیشکده بریتانیایی چتمهاوس در تحلیلی درباره سفر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به چین مینویسد این دیدار میتواند بر توازن قدرت میان دو ابرقدرت تأثیر بگذارد و حتی به نفع پکن تمام شود، اگر واشنگتن در برخی مسائل امتیازات راهبردی بدهد.
نگرانی از امتیازدهی آمریکا
برخی متحدان آمریکا نگراناند که ترامپ برای کسب دستاوردهای کوتاهمدت اقتصادی—مانند افزایش صادرات محصولات کشاورزی آمریکا یا فروش هواپیماهای بوئینگ—امتیازات مهمی در مسائل راهبردی بدهد.
از جمله نگرانیها این است که واشنگتن موضع خود در قبال تایوان را نرمتر کند یا در رقابت فناوری با چین عقبنشینی کند.
پیشرفت چین در رقابت جهانی
در این تحلیل گفته شده چین طی سالهای اخیر در چند حوزه موقعیت خود را تقویت کرده است، از جمله:
- توسعه صنایع پیشرفته و تولید صنعتی
- برنامههای اقتصادی در قالب برنامه پنجساله جدید
- پیشرفت در برخی فناوریها
- افزایش نفوذ ژئوپلیتیکی در مناطق مختلف
در مقابل، برخی تصمیمهای دولت ترامپ—مانند لغو یارانههای فناوری پاک در آمریکا یا اعمال تعرفه بر برخی شرکای تجاری—به گفته تحلیلگران ممکن است ناخواسته به تقویت موقعیت چین کمک کرده باشد.
مسائل امنیتی در شرق آسیا
تنشهای منطقهای نیز بخشی از نگرانیها هستند. از جمله:
- رقابت چین با ژاپن در دریای چین شرقی
- اختلافات در دریای چین جنوبی با کشورهای منطقه
- بحث در کره جنوبی درباره احتمال دستیابی به سلاح هستهای
- افزایش تواناییهای فضایی و ضدماهوارهای چین
این مسائل باعث شده رقابت راهبردی میان آمریکا و چین گستردهتر از یک رقابت صرفاً اقتصادی باشد.
موضوع ایران و تنگه هرمز
یکی از موضوعات مهم در مذاکرات احتمالی ترامپ و شی جینپینگ، وضعیت تنگه هرمز عنوان شده است.
اختلال در این مسیر حیاتی انرژی میتواند عرضه نفت، گاز و برخی مواد مهم صنعتی را برای اقتصادهای آسیایی—از جمله چین—مختل کند.
به همین دلیل، چین نیز از بازگشایی سریع تنگه هرمز حمایت کرده است، زیرا اقتصاد این کشور به شدت به واردات انرژی از خاورمیانه وابسته است.
همکاری احتمالی در حوزه هوش مصنوعی
تحلیل چتمهاوس همچنین به امکان همکاری محدود میان آمریکا و چین در حوزه ایمنی هوش مصنوعی اشاره میکند.
با توجه به پیشرفت سریع این فناوری، هر دو کشور نسبت به خطرات آن—از جمله سوءاستفادههای سایبری یا سیستمهای خودبهبوددهنده—نگرانیهایی دارند.
به همین دلیل، حتی آغاز گفتوگو درباره استانداردهای ایمنی در هوش مصنوعی میتواند یکی از نتایج مهم این دیدار باشد.
جمعبندی
به گفته این اندیشکده، دیدار ترامپ و شی جینپینگ میتواند پیامدهای مهمی برای نظم جهانی داشته باشد.
اگرچه خطر امتیازدهی راهبردی وجود دارد، اما در عین حال فرصتهایی برای همکاری در موضوعاتی مانند ثبات انرژی جهانی و ایمنی هوش مصنوعی نیز مطرح است.