خربزه یکی از محبوبترین میوههای تابستانی است که علاوه بر طعم شیرین و آبدار، سرشار از ویتامینها و مواد معدنی مفید برای بدن میباشد. این میوه خوشعطر از خانواده کدوئیان بوده و به دلیل داشتن آب فراوان، آنتیاکسیدانها و فیبر، نقش مهمی در حفظ سلامت بدن، شادابی پوست و تقویت سیستم ایمنی دارد.
خربزه منبعی غنی از ویتامینهای A ،C و گروه B است و مواد معدنی مهمی مانند پتاسیم، کلسیم و فسفر را در خود جای داده است. به همین دلیل مصرف متعادل آن میتواند به سلامت قلب، کلیهها، پوست و دستگاه گوارش کمک کند.
ارزش غذایی خربزه در 100 گرم
- 31 کالری انرژی
- 37 میلیگرم ویتامین C
- 238 میلیگرم پتاسیم
- 12 میلیگرم کلسیم
- 17 میلیگرم فسفر
- 1 گرم فیبر
- 1250 واحد ویتامین A
طبع خربزه در طب سنتی
در طب سنتی، خربزه دارای طبع گرم و تر شناخته میشود. هرچه خربزه شیرینتر باشد، گرمی و رطوبت آن نیز بیشتر خواهد بود. به همین دلیل این میوه برای افراد با مزاج سرد و خشک گزینه مناسبی محسوب میشود.
انواع خربزه در ایران
خربزه مشهدی
نوعی خربزه شیرین و آبدار با گوشت زردرنگ که خاصیت ادرارآور دارد و برای کمک به دفع سنگ کلیه مفید است.
خربزه دستنبو
خربزهای کوچک و بسیار معطر که بیشتر در مناطق گرم و خشک کشت میشود و برای رفع عطش کاربرد دارد.
خربزه سبز
دارای پوست سبز و بافتی سفتتر نسبت به سایر انواع خربزه که ماندگاری بیشتری دارد.
خربزه شمام
نوعی خربزه با گوشت نارنجی و طعمی شیرین که شباهت زیادی به طالبی دارد.
خربزه لبنانی
یکی از محبوبترین انواع خربزه با پوست مشبک که در تهیه دسر، سالاد و اسموتی استفاده میشود.
خواص خربزه برای سلامتی
تقویت سیستم ایمنی
ویتامین C و آنتیاکسیدانهای موجود در خربزه باعث تقویت سیستم دفاعی بدن شده و به مقابله با عفونتها کمک میکنند.
کمک به کاهش وزن
خربزه حدود 90 درصد آب دارد و کالری آن پایین است؛ بنابراین مصرف آن احساس سیری طولانیتری ایجاد کرده و مانع پرخوری میشود.
سلامت قلب و کنترل فشار خون
پتاسیم موجود در خربزه به تنظیم فشار خون کمک کرده و خطر بیماریهای قلبی و عروقی را کاهش میدهد.
بهبود عملکرد گوارش
فیبر موجود در خربزه باعث بهبود عملکرد رودهها شده و در جلوگیری از یبوست موثر است.
سمزدایی بدن و سلامت کلیه
خاصیت ادرارآور خربزه به دفع سموم بدن و پاکسازی کلیهها و مثانه کمک میکند.
کمک به سلامت مغز
خربزه با افزایش اکسیژنرسانی به مغز، تمرکز و حافظه را تقویت کرده و به کاهش استرس و اضطراب کمک میکند.
پیشگیری از سرطان
وجود بتاکاروتن و ویتامین C در خربزه میتواند از سلولهای بدن در برابر آسیب رادیکالهای آزاد محافظت کند.
خواص خربزه برای زنان
مصرف خربزه در دوران قاعدگی میتواند به کاهش گرفتگیها، رفع خستگی و تنظیم جریان خون کمک کند. همچنین به دلیل آب فراوان، بدن را هیدراته نگه میدارد.
خواص خربزه در بارداری
خربزه منبع خوبی از فولات است و میتواند به رشد سالم جنین کمک کند. این ماده مغذی خطر بروز نقص لوله عصبی در جنین را کاهش میدهد. همچنین مصرف متعادل خربزه در بارداری به جلوگیری از کمآبی بدن کمک میکند.
خواص خربزه برای مردان
خربزه با داشتن ویتامین A و C در بهبود کیفیت اسپرم و تقویت باروری موثر است. همچنین آنتیاکسیدانهای آن به سلامت پروستات و کاهش التهاب کمک میکنند.
فواید خربزه برای پوست
جوانسازی پوست
ویتامین C موجود در خربزه باعث تحریک تولید کلاژن شده و به حفظ جوانی و استحکام پوست کمک میکند.
آبرسانی و شادابی
آب فراوان خربزه موجب رطوبترسانی طبیعی پوست شده و از خشکی جلوگیری میکند.
کاهش چینوچروک
آنتیاکسیدانهای موجود در خربزه در کاهش لکهای پوستی و چینوچروک موثر هستند.
ماسک خربزه برای روشن شدن پوست
برای تهیه ماسک طبیعی خربزه، مقداری پوره خربزه را با ماست و جو دوسر ترکیب کرده و به مدت 20 دقیقه روی پوست قرار دهید. این ماسک به شفافیت و لطافت پوست کمک میکند.
خواص خربزه برای مو
خربزه دارای ویتامینهای گروه B است و میتواند به کاهش ریزش مو کمک کند. همچنین استفاده موضعی از خربزه لهشده باعث نرمی و درخشندگی موها میشود.
خواص دانه خربزه
تخم خربزه سرشار از پروتئین، آهن و ویتامین E است و در طب سنتی برای موارد زیر استفاده میشود:
- کمک به پاکسازی کلیه و کبد
- کاهش سوزش مجاری ادراری
- بهبود سرفه و سوءهاضمه
- کمک به رفع یبوست
- افزایش انرژی بدن
خواص پوست خربزه
پوست خربزه نیز در طب سنتی کاربرد دارد و از جوشانده آن برای کاهش التهاب و درد دندان استفاده میشود.
دمنوش و چای خربزه
چای خربزه که معمولاً از ریشه این گیاه تهیه میشود، خاصیت ادرارآور داشته و در طب سنتی برای کمک به پاکسازی بدن استفاده میشود.
مضرات مصرف بیش از حد خربزه
-
احتمال نفخ و دلدرد
- افزایش قند خون در مصرف زیاد
- ایجاد اسهال و مشکلات گوارشی
- تشدید علائم سرماخوردگی در برخی افراد
- تداخل با بعضی داروهای ادرارآور
- ایجاد سنگینی معده در مصرف شبانه